Planetwatch
logo

Planetwatch

Module 1 Module 2 Module 3 Module 4 Module 5 Module 6 Resultaten op kaart

Roze bladgisten als bioindicator voor verzurende luchtvervuiling

Zoals we al in de vorige module zagen, zijn sommige levende organismen bijzonder gevoelig voor de aanwezigheid van vervuilende stoffen in hun leefmilieu. We noemen deze organismen bioindicatoren.

  • Bioindicatoren zijn een goede aanwijzing voor ons om te weten hoe sterk het milieu vervuild is.
  • Roze bladgisten zijn goede bioindicatoren voor de luchtkwaliteit, net zoals bepaalde soorten korstmossen.



1 2 3
  Opdracht 1

Roze bladgisten kunnen helemaal niet goed tegen bepaalde giftige stoffen in de lucht zoals deze. Ken je hun naam?

  
  
  Opdracht 2
  Opdracht 3

Tot welk biologisch rijk behoren gisten denk je? Duid het correcte antwoord aan op de afbeelding.




Maar wat is dan het verschil tussen een gist en een schimmel?

  Opdracht 4

Bekijk goed de figuur en de microscoopfoto hieronder.

gist_cartoon

gist_microscopisch




  Opdracht 5
 

Een kleine herhaling van de celorganellen (celonderdelen):

Ga op zoek naar de werking van de verschillende organellen via deze animaties.

 



Cellen zijn opgebouwd uit verschillende celonderdelen die we celorganellen noemen. Een schimmelcel heeft een typische bouw die verschillend is van andere type cellen, zoals een diercel, plantencel of bacteriecel.

Gebruik onderstaande animatie om te ontdekken wat het verschil in bouw is tussen deze verschillende type cellen: Ga als volgt tewerk:

  Opdracht 6

Vergelijk in onderstaande tabel de verschillende celtypes.
Ga met je muis over de organellen/celonderdelen (in het donkerblauw).
Vink de organellen aan die kenmerkend zijn voor elk celtype.

Deze opdracht kan je best uitvoeren op een groter scherm. Op je smartphone is deze opdracht moeilijk te bekijken.


  Opdracht 7

Even herhalen.
De roze bladgist hoort bij het rijk van de schimmels. Wat onderscheidt schimmels van planten, dieren en en bacterieën.

Maak gebruik van opdracht 6 om deze opdracht op te lossen.

 

Vraag 1


Vraag 2


Vraag 3


Vraag 4

 



Bladgisten behoren dus tot de ééncellige schimmels. Je vindt ze terug op het bladoppervlak van ongeveer alle bomen en grassen, maar in grotere mate op essen (Fraxinus excelsior).

Aangezien ze zelf hun voedsel niet kunnen maken, absorberen ze de (afval)stoffen die het blad uitscheidt of stoffen die op het bladoppervlak zijn terecht gekomen, bijvoorbeeld stuifmeel.

Onderzoek in Ierland in de jaren ‘80 door professoren Dowding en Richardson heeft uitgewezen dat de hoeveelheid roze bladgisten afhankelijk is van de luchtkwaliteit. Met behulp van schoolkinderen over heel Europa ontdekten ze het volgende:

Ga met je muis over de afbeelding hieronder en ontdek!



zuivere lucht vervuilde lucht

Hoe zuiverder de lucht, hoe meer van deze roze bladgisten aanwezig zullen zijn op de onderzijde van de bladeren van bepaalde loofbomen (zoals bijvoorbeeld Es- en esdoornsoorten).

Op de figuur hiernaast zie je het resultaat wanneer je in beide situaties deze roze bladgisten zou opkweken.





zuivere lucht vervuilde lucht

Ze ontdekten dat bij bomen op het platteland en aan de zee veel meer roze bladgisten aanwezig waren dan bij bomen die dichtbij fabrieken of in het stadscentrum stonden.

Op de figuur hiernaast zie je het resultaat wanneer je in beide situaties deze roze bladgisten zou opkweken.



In de periode 1985-1990 voerden Dowding en collega’s verschillende experimenten uit met roze bladgisten om het verband te onderzoeken tussen de aanwezigheid van roze bladgisten en verzurende luchtvervuiling.




  Opdracht 8

We gaan even terug naar module 1. Bekijk opnieuw deze interactieve afbeelding.







Dowding en collega’s onderzochten in één van hun verschillende experimenten het verband tussen deze luchtpolluent en de aanwezigheid van roze bladgisten. Ze gingen als volgt tewerk.

De Duitse stad Hamburg had een netwerk van 16 monitoringstations om zwaveldioxide te meten. Dowding en collega’s bepaalden het aantal roze bladgistkolonies op 3 tot 5 bomen in een straal van 500 m tot een monitoringstation, en dit voor elk station.



  Opdracht 9

Bekijk deze grafiek. Wat is de juiste conclusie?

Doet veel SO2-vervuiling het aantal roze bladgisten stijgen of dalen?




Ga met je muis over de veschillende factoren en ontdek hoe zij invloed hebben op de groei van roze bladgisten






  Opdracht 10

Bekijk de grafiek.

Duid de maanden aan waar er geen roze bladgisten aanwezig zijn op de bladeren van de bomen en we het experiment dus sowieso niet kunnen uitvoeren.

  Opdracht 11
  Opdracht 12

Bekijk de opnieuw grafiek.

Welke is dan de enige periode in het schooljaar waarin we het experiment kunnen uitvoeren?
Selecteer deze maanden.




Bekijk dit overzicht. Klik op de maanden, en herhaal even wat je net hebt geleerd.